Total Productive Maintenance (TPM)
Een reeks technieken om alle apparatuur volledig productief te houden door de inzet van het hele bedrijf, met focus op de zes belangrijkste vormen van capaciteitsverlies en de totale levenscyclus van machines.
Een reeks technieken, voor het eerst gebruikt door Denso in de Toyota Group in Japan, die ervoor zorgt dat elke machine in een productieproces altijd in staat is om de taken uit te voeren die er van die machine worden verwacht. Het woord ‘total’ heeft betrekking op drie dingen. Ten eerste is de totale medewerking nodig van alle medewerkers, niet alleen van het onderhoudspersoneel maar ook van lijnmanagers, productie-engineers, kwaliteitsdeskundigen en operators. Ten tweede wordt gestreefd naar totale productiviteit van de apparatuur door te focussen op de zes belangrijkste vormen van capaciteitsverlies waarmee apparatuur te kampen heeft: stilstandtijd, omsteltijd, korte stops, snelheidsverlies, uitval en herstelwerkzaamheden. Ten derde wordt gekeken naar de totale levenscyclus van apparatuur; onderhoudsmethodes, -activiteiten en -verbeteringen worden afgestemd op waar de apparatuur zich in zijn levenscyclus bevindt.
In tegenstelling tot traditioneel preventief onderhoud, dat wordt uitgevoerd door onderhoudspersoneel, betrekt TPM operators bij routineonderhoud, verbeterprojecten en eenvoudige reparaties. Zo voeren operators dagelijkse activiteiten uit als smeren, reinigen, vastschroeven en apparatuur inspecteren.
Waarom TPM het verschil maakt in een lean traject
Flow en pull werken alleen als de machines doen wat ze moeten doen. Een machine die onverwacht uitvalt, houdt de hele keten op, en een team dat die uitval niet kan voorspellen, gaat zich ertegen indekken met extra voorraad en grotere batches. Daarmee ontstaat de overproductie en de voorraad die lean juist wil verminderen, en de storing zelf verdwijnt uit het zicht achter de buffer. TPM pakt de oorzaak aan en haalt zo de reden weg om te bufferen.
De zes verliezen krijgen hun plek in een meetsysteem. De zes verliezen vormen samen de basis van de OEE (overall equipment effectiveness), de maatstaf waarmee TPM de voortgang meet. De OEE is het product van beschikbaarheid, prestatie en kwaliteit. Stilstandtijd en omsteltijd drukken de beschikbaarheid, korte stops en snelheidsverlies de prestatie, uitval en herstelwerkzaamheden de kwaliteit. Door een verlies aan een van die drie factoren te koppelen, kun je gericht kiezen waar je begint, in plaats van de hele machine tegelijk aan te pakken.
Operators zijn het eerst bij de machine. Een operator staat de hele dag naast de machine en merkt het eerst wanneer een geluid verandert, een lekkage ontstaat of een afstelling afwijkt. Die waarneming is de reden dat TPM operators bij het onderhoud betrekt. Het gaat daarbij ook om eigenaarschap: wie zijn machine zelf reinigt en inspecteert, merkt kleine afwijkingen op voordat ze tot een storing leiden. In de TPM-literatuur heet dit zelfstandig onderhoud (in het Japans jishu hozen) en het is een van de pijlers van de methode. De onderhoudsafdeling verdwijnt daarmee niet. Ze richt zich op gepland onderhoud, grotere reparaties en het verbeteren van de apparatuur zelf, terwijl de operator de dagelijkse zorg oppakt.
TPM bouwt voort op 5S en op standaardwerk. Een schone, georganiseerde werkplek is een voorwaarde om afwijkingen aan een machine te zien. Zodra de operator de dagelijkse handelingen als vast onderdeel van het werk uitvoert, kun je ze vastleggen in standaardwerk en bespreken bij het bord. Op die manier loopt TPM samen met de andere onderdelen van een lean traject.
Waar het misgaat
Een veelvoorkomende valkuil is dat TPM wordt opgevat als een onderhoudsprogramma voor de technische dienst. Dan blijft het bij een roosterschema en komt het gedrag van de operators niet in beweging. Zelfstandig onderhoud vraagt dat operators tijd en training krijgen en dat de onderhoudsafdeling bereid is kennis te delen. Als de planning geen ruimte laat voor de dagelijkse handelingen, verdwijnen ze als eerste.
Wil je leren hoe je stilstand en omsteltijden terugdringt? In de Lean Green Belt opleiding werk je met OEE en SMED om de beschikbaarheid van je machines en processen te verbeteren.